3 - و گفته‌اند : به فرض اين كه منطق مانع خطاى در شكل قياسى شود ، اشتباهات در مواد را چه كنيم . صرف اين كه در صناعات پنجگانه‌ى قياسى سفارش مىكنند كه يقينيات را به كار ببريد تا يقين بدست آوريد ، نمىتواند تضمين كند كه فلان مواد بخصوص يقينى باشد . « 1 » پاسخ اين كه جلوگيرى از خطاى شكل را نبايد دست كم گرفت . بيش‌تر اشتباهات از خطاى شكل قياسى است . حتى خطاى مواد و قضايا نيز نوعاً با چند واسطه به اشتباه در شكل قياسى برمىگردد و اين اشتباه موجب مىشود كه فى المثل مطلبى را كه كليّت ندارد ، كلى بپذيريم . اين‌ها نمونه‌اى از اشكالاتى است كه بر منطق گرفته‌اند . « 2 » پس از تحقيق انتقادهاى مزبور بايد لااقل يك كتاب فشرده در علم منطق بخوانيد و پس از خواندن يك كتاب منطقى مختصر ، اينك وارد بحث‌هاى فلسفى مىشويم و چون مسائل فلسفى مربوط به شناخت ( كه خود يك نوع وجود مىباشد ) پس از بررسى اصل هستى به طور عام مورد توجه قرار مىگيرد ، ابتدا درباره‌ى اصل هستى عام بحث مىكنيم . چرا از هستى شروع مىكنيم ؟ براى شروع در تحقيق جهان دو راه بيش نداريم : 1 - نظر به هستىها بيندازيم 2 - مفاهيم را در نظر بگيريم ، مفاهيم هم به سه دسته‌اند : 1 - آن‌ها كه تحقق عينى ندارند ، چون سيمرغ . 2 - آن‌ها كه تحقق عينى دارند و ذات شىء را تشكيل مىدهند ، چون مفهوم انسان . 3 - آن‌ها كه تحقق عينى دارند

--> ( 1 ) - / اين اشكال را محدث استرآبادى در فوائد المدينة ذكر مىكند و سيرافى نحوى نيز به متى بن يونسى همين ايراد را وارد مىكند . ( به نقل از ابوزهره ) ( 2 ) - / در كتاب منطق المقارن به قلم نويسنده ، شبهات ديگرى نيز مطرح شده است . ص 18 ، 76 ، 99 ، 112 ، 128 و 126 كتاب مزبور ببينيد